Με τα σημάδια της κρίσης ευδιάκριτα. Σε μια διοργάνωση λιγότερο χλιδάτη και λαμπερή. Χωρίς τα μεγάλα, ηχηρά ονόματα του παρελθόντος, αλλά με τις ταινίες να συνεχίζουν να αποτελούν παράθυρο είτε στην πραγματικότητα είτε στην Ιστορία είτε στη φαντασία, έπεσε η αυλαία του φετινού 51ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Ο «ΑτΚ» στέκεται σε πρόσωπα, γεγονότα, δηλώσεις που ξεχώρισαν το δεκαήμερο αυτό.

Πιο λιτή από ποτέ, αλλά και «θορυβώδης» η έναρξη του 51ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, καθώς διαδηλωτές (οι αντιδρώντες στο νομοσχέδιο για τον κινηματογράφο και οι απλήρωτοι εργαζόμενοι του φεστιβάλ) είχαν συγκεντρωθεί έξω από την έδρα του φεστιβάλ, το «Ολύμπιον», φωνάζοντας συνθήματα. «Εκνευρισμένος», λόγω των αντιδράσεων στην τελετή (όπου δεν παρέστη ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού, Παύλος Γερουλάνος) παραδέχτηκε ότι ήταν και ο διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, παλιός γνώριμος Δημήτρης Εϊπίδης. Φεστιβάλ, όμως, σημαίνει ταινίες, ταινίες πέρα από τα χολιγουντιανά, ταινίες που προσεγγίζουν τον άνθρωπο με τρόπο πρωτότυπο και ερευνητικό.

Deja vu η παρουσία του πρώην διευθυντή του φεστιβάλ, Μισέλ Δημόπουλου, μετά από πέντε χρόνια απουσίας, από την καρέκλα ωστόσο του «εξειδικευμένου θεατή» ως προέδρου της πενταμελούς Κριτικής Επιτροπής του Διεθνούς Διαγωνιστικού. Ο ίδιος -σχολιάζοντας έμμεσα τους απερχόμενους- ανέφερε: «Φέτος το φεστιβάλ κάνει μια διαρθρωτική κίνηση και επανέρχεται σε μια αντίληψη που είχε χαθεί τα τελευταία χρόνια όταν οι ταινίες έμοιζαν να μην έχουν τόση σημασία. Είναι σαν το βιομήχανο αυτοκινήτων, που δεν τον ενδιαφέρουν τα αμάξια, αλλά η επικοινωνία και η διασκέδαση. Ο άξονας στον οποίο δουλέψαμε με τον Δημήτρη Εϊπίδη ήταν να προσφέρουμε μια μεγάλη βεντάλια από σύγχρονες παραγωγές του διαφορετικού σινεμά. Ευελπιστούμε ότι με τη μεγάλη αλλαγή στο δήμο Θεσσαλονίκης θα έχουμε μια καλύτερη αντιμετώπιση από αυτήν που είχαμε μέχρι τώρα από τις τοπικές αρχές». Υπενθυμίζεται ότι η θέση του προέδρου του θεσμού χηρεύει ακόμα...

Ντίσνεϊ - Τίτο: 1-0! Τουλάχιστον βάσει των δηλώσεων του θρύλου της Σχολής Κινουμένων Σχεδίων του Ζάγκρεμπ, Μπόριβοϊ «Μπόρντο» Ντοβνίκοβιτς, καλεσμένου του 51ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης με αφορμή το αφιέρωμα στο έργο του στην ενότητα «Ματιές στα Βαλκάνια». «Εμείς στον τοίχο μας, πάντως, είχαμε κρεμασμένο το πορτρέτο του Γουόλτ Ντίσνεϊ και όχι του Τίτο. Εξάλλου, τότε η τεχνοτροπία Ντίσνεϊ ήταν και ο μοναδικός γνωστός τρόπος για να φτιάξει κανείς καρτούν». Ο ίδιος πρόσθεσε ότι «ποτέ δεν είχαμε προβλήματα λογοκρισίας. Βλέπετε, ένα κινούμενο σχέδιο δε θεωρείται ''εχθρός'' για ένα κράτος».

Επίκαιρη παρά ποτέ η ταινία του «Μπόρντο» «Learning to walk». Ηρωας ένα ανθρωπάκι που απολαμβάνει το δικό του ιδιόμορφο τρόπο βαδίσματος. Κάποιοι θα προσπαθήσουν να του επιβάλουν το δικό τους τρόπο βαδίσματος. Μια αναφορά στο δικαίωμα για ελευθερία, αλλά και στην προσπάθεια μιας χώρας για ανεξαρτητοποίηση. Καλοδεχούμενη, πάντως, από το κοινό φάνηκε η ιδέα αυτή περί προβολής ταινιών κινουμένων σχεδίων.

Πολύ θετικό χαρακτήρισε το σχέδιο νόμου για τον κινηματογράφο ο πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου, Γιώργος Παπαλιός, κατά τη διάρκεια της συζήτησης με θέμα «Το ελληνικό σινεμά ξεπερνά τα σύνορα». Ο ίδιος συμπλήρωσε ότι χωρίς αυτό δεν υπάρχει μέλλον για τον ελληνικό κινηματογράφο και ότι χάρη σ' αυτό δε χρειάζεται να ζητιανεύουν οι κινηματογραφιστές. Ο διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, Δημήτρης Εϊπίδης, κατά τη διάρκεια της ίδιας συζήτησης σχετικά με τη λειτουργία των φεστιβάλ ανέφερε πως είναι «αναχρονιστικό» το γεγονός ότι έχουν διαγωνιστικό χαρακτήρα.

«Μου άρεσε το σκοτάδι του σινεμά», δήλωσε ο δημιουργός του ασιατικού art-house κινηματογράφου Απιτσατπόνγκ Βιρασετάκουν (βραβευμένος με Χρυσό Φοίνικα στο πρόσφατο Φεστιβάλ Καννών), στο έργο του οποίου υπήρχε αφιέρωμα στο τμήμα «Ημέρες Ανεξαρτησίας», και συμπλήρωσε: «Ηταν ένα μέσο διαφυγής για μένα, μιας και ήμουν πολύ κλειστός χαρακτήρας. Στη χώρα μου -και αυτό ίσχυε και για τους γονείς μου- ό,τι έχει να κάνει με την ψυχαγωγία δε θεωρείται δουλειά. Ετσι σπούδασα τη δεύτερή μου αγάπη, την αρχιτεκτονική, που με βοήθησε στη διαχείριση του χώρου και του χρόνου κατόπιν στις ταινίες».

Ενα βιβλίο υπογραφών με αίτημα την εξακρίβωση των ταυτοτήτων για τους ενάμισι εκατομμύριο αγνοουμένους του Ιράκ εδώ και 40 χρόνια, «περίμενε» και τις υπογραφές των θεατών του 51ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης μετά την προβολή της ταινίας «Ο γιος της Βαβυλώνας» («Son of Babylon») του Μοχάμεντ Αλ Νταράτζι στο «Ολύμπιον». Ο βραβευμένος σκηνοθέτης, καλεσμένος της διοργάνωσης, έχει ξεκινήσει τα τελευταία χρόνια την εκστρατεία «Irak's missing» για τους Ιρακινούς αγνοουμένους.

Εντυπωσιακή η δήλωση του 32χρονου σκηνοθέτη για το πώς έβλεπε τον Σαντάμ Χουσεΐν όταν ήταν ακόμα στο δημοτικό: «Στα 7-8 μου χρόνια, λάτρευα τον Σαντάμ Χουσεΐν περισσότερο από τον ίδιο μου τον πατέρα. Τον είχα σαν θεό και μ' έβαζαν και διάβαζα τις εκθέσεις μου για τη χώρα, το Στρατό και τον ίδιο μπροστά σ' όλους. Οταν έφτασα στην ηλικία του ήρωά μου (κάπου στα 12), άρχισα να καταλαβαίνω την πραγματικότητα. Οσα μου εξηγούσε ο πατέρας μου γι' αυτά που έκανε ο Σαντάμ και που δεν ήταν σωστά». Πρόσθεσε ακόμη ότι από τα 275 σινεμά που υπήρχαν στη χώρα του πλέον υπάρχει μόνον ένα μετακινούμενο σινεμά, με το οποίο προβάλλουν ταινίες σε διάφορες πόλεις και χωριά.

Αδύναμοι άνθρωποι σε πρώτο πλάνο για την εκπρόσωπο του νέου ανεξάρτητου πολωνικού σινεμά, Ντορότα Κετζιεζάφσκα: «Μ' απασχολούν πάντα οι άνθρωποι που βρίσκονται σε μια αδύναμη θέση, όπως συμβαίνει κυρίως με τα μικρά παιδιά, αλλά και με τους ηλικιωμένους. Είναι κάτι που μου βγαίνει υποσυνείδητα. Μ' αγγίζουν οι ιστορίες αδύναμων ανθρώπων και γενικά πιστεύω ότι τα θέματα που έχουν να κάνουν με τα παιδιά αγγίζουν και τον κόσμο των μεγάλων, ενώ οι ενήλικες δεν έχουν τόσο ενδιαφέρουσες ιστορίες. Βλέπετε, αυτά που λείπουν από την εποχή μας είναι η αγάπη και η φιλία, στοιχεία που μας κάνουν πιο αισιόδοξους και μας βοηθούν να περνάμε με μεγαλύτερη ευκολία τις δυσκολίες της ζωής».

Βραβεία... του 8ου Ταμείου Ανάπτυξης Σεναρίου Balkan Fund (με χρηματικό έπαθλο 7.000 ευρώ έκαστο) δόθηκαν στα κινηματογραφικά σχέδια «September» σκηνοθεσία/ παραγωγή Πέννυ Παναγιωτοπούλου, συμπαραγωγός Θανάσης Καραθάνος, «The Last Sleepless» σενάριο/σκηνοθεσία Ilke Yesilay, συν-σκηνοθεσία Gulsen Akbas (Τουρκία). Και εξ ημισείας στα «The Barbarians» σενάριο/σκηνοθεσία Ivan Ikic, συν-σεναριογράφος Boban Jevtic (Σερβία) και «The House» σενάριο Sanja Kovacevic, σκηνοθεσία Zoran Sudar (Κροατία). Του 6ου Φόρουμ Συμπαραγωγών Crossroads το κινηματογραφικό σχέδιο Youth, σε σκηνοθεσία Tom Shoval (Ισραήλ) -η Kodac Cinelabs Greece υποστηρίζει την παραγωγή με υλικά και υπηρεσίες μέχρι και 10.000 ευρώ, ενώ ο παραγωγός του κερδίζει διαπίστευση για το Producer’s Network του Φεστιβάλ των Καννών 2011 και στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Σόφια το 2011. Το Crossroads απένειμε ειδική μνεία στο κινηματογραφικό σχέδιο «Home Sweet Home», σε σκηνοθεσία και παραγωγή Κυριάκου Τοφαρίδη (Κύπρος) και το Works in Progress βράβευσε την ταινία «Αδικος Κόσμος» σε σκηνοθεσία Φίλιππου Τσίτου.

Συγκίνηση στην εκδήλωση στη μνήμη του Γιώργου Τζιώτζιου, που «έφυγε» τον περασμένο Οκτώβριο. Ο κριτικός κινηματογράφου, Χρήστος Μήτσης, ανέφερε: «Ο Γιώργος κυνήγησε το σινεμά και το έκανε κομμάτι της ζωής του. Υπερασπίστηκε νέες ιδέες και νέες ταινίες, λειτουργώντας με τη λογική ότι πρέπει να απολαμβάνεις αυτό που γράφεις, αλλά και αυτό που διαβάζεις. Με το περιοδικό ''Σινεμά'' δημιούργησε μια νέα γενιά κινηματογραφόφιλων, ενώ με το έργο του συνολικά έδωσε ουσιαστικά μαθήματα ζωής και σινεμά». Ο διανομέας ταινιών Ζήνος Παναγιωτίδης αποκάλυψε ένα αστείο περιστατικό που δεν είχε μέχρι σήμερα ειπωθεί: «Οταν είχε βγει στις αίθουσες η πρώτη ταινία του Αστερίξ, ο Γιώργος είχε βάλει στοίχημα ένα γεύμα με κάποιον ότι θα έκοβε 30.000 εισιτήρια. Θυμάμαι ότι η ταινία είχε κόψει 27.987 εισιτήρια και αναγκαστήκαμε να μαγειρέψουμε λίγο τα στοιχεία για να κερδίσουμε». Ο Αλέξανδρος Μουμτζής χαρακτήρισε τον Γιώργο Τζιώτζιο ως «εστέτ του κινηματογράφου» και «αριστοκράτη του πνεύματος», ενώ τόνισε ότι άφησε έναν κύκλο της ζωής του μισό, καθώς δεν πρόλαβε να υλοποιήσει την ιδέα της δημιουργίας ενός πολυκινηματογράφου τέχνης.

«Προσπαθώ να είμαι ''μίνιμαλ'' και να κάνω ειλικρινείς ταινίες», δήλωσε ο Τούρκος σκηνοθέτης Σερέν Γιτζέ (παρουσίασε την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του «Πλειοψηφία») και συμπλήρωσε: «Δε θέλω να μπλέκω πολλά πράγματα μαζί. Βλέπω το σινεμά σαν μια κουβέντα με τον εαυτό μου, σαν το πόρισμα της ''εξέτασης'' ενός θέματος που μ' ενδιαφέρει κάθε φορά. Και για να το κάνεις αυτό, πρέπει πρώτα να έχεις εξετάσει τον ίδιο σου τον εαυτό». Σχετικά με την οικονομική κρίση ο ίδιος ανέφερε: «Για όλα φταίει ο καπιταλισμός. Πρέπει πάντως να πω ότι μ' αρέσει η αγωνιστικότητα που δείχνουν οι Ελληνες, που αντιδρούν και κατεβαίνουν στο δρόμο και ''ξυπνάνε όλη την πόλη''. Αυτό δε συμβαίνει με μας. Ωστόσο, όταν μάθαινα για τις απεργίες των φορτηγατζήδων και τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν τα νησιά δε σας κρύβω ότι φάνηκαν τα τρωτά σημεία στο πλάνο της ''συνταξιοδότησής'' μου σε κάποιο ελληνικό νησί».



Πηγή: agelioforos.gr